Vực" ngành cơ khí bằng vốn và công nghệ
Ngày 27/4, trong phạm vi Triển lãm Quốc tế lần thứ 4 về Máy công cụ, Cơ khí xác thực và Gia công kim khí, Hiệp hội công ty cơ khí Việt Nam (VAMI) đã doanh nghiệp hội thảo "Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam – Trước thềm hiệp nghị TPP". Tại hội thảo lần này, nhiều chuyên gia và đại diện các đơn vị đều nhấn mạnh, để có thể phát triển và đưa ngành cơ khí phát triển trong nước hội nhập, điểm chủ yếu là phải "vực" các doanh nghiệp cơ khí bằng những hỗ trợ về nguồn kinh chi phí và công nghệ.
* Có chính sách thu hút nguồn vốn
Ngành sản xuất sản phẩm cơ khí, luyện kim trải qua 15 năm xây dựng và phát triển, song đến nay vẫn chỉ dừng lại ở mức "làm gia công". Ở rất nhiều lĩnh vực, doanh nghiệp trong nước vẫn chưa đủ sức "tự chế tác ra một số sản phẩm" có sức cạnh tranh quốc tế. bởi vậy, hàng năm Việt Nam vẫn phải nhập siêu nhiều tỷ USD trang thiết bị, vật tư cho các ngành công nghiệp và cho bản thân ngành chế tạo cơ khí, luyện kim.
Ông Đào Phan Long, Phó chủ tịch Hiệp hội tổ chức cơ khí Việt Nam cho rằng, muốn xây dựng Việt Nam có một hệ thống công ty cơ khí lớn mạnh, đủ sức chế tác linh kiện, phụ tùng cho các tập đoàn đa nhà nước, tu sửa các trang thiết bị phức tạp..., nhà nước cần có một hệ thống chính sách đồng bộ và quy hoạch cụ thể để khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư mạnh vào lĩnh vực này. song song, chọn lọc những sản phẩm cơ khí trung tâm để giao hội hỗ trợ đơn vị, có thể tương trợ về nguồn vốn, lãi suất.
Theo thống kê của Viện Nghiên cứu chiến lược và chính sách Công nghiệp – Bộ công thương, cả nước có 14.800 cơ sở sinh sản, kinh doanh sản phẩm cơ khí, nhưng chỉ có gần 100 doanh nghiệp có quy mô vốn hơn 500 tỷ đồng. Với quy mô nhỏ, quản trị kém, công nghệ thấp, khả năng kết liên yếu và khó tiếp cận nguồn vốn..., sức cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp trong nước không cao.

Theo Ths. Lê Văn Khương, chủ toạ Tổng tổ chức Cơ khí xây dựng (COMA), một trong những lý do khiến nhiều công ty đối mặt với "cái chết" là bởi vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong tiếp cận các nguồn vốn. Việc thiếu vốn đầu tư nên đa phần các nhà máy sinh sản cơ khí có dây chuyền công nghệ lạc hậu, kém đồng bộ, sản phẩm làm ra không có sức cạnh tranh trên thị trường. bởi thế, cần có các chính sách vĩ mô để thu hút mạnh mẽ các dòng vốn của các công ty và cá nhân trong – ngoài nước.
"Nhà nước vẫn phải đưa ra cơ chế chính sách, cụ thể như thuế, phí; có chính sách khuyến khích tiêu dùng, tạo thị trường đầu ra cho doanh nghiệp, song song đưa ra các chính sách khuyến khích sử dụng những nguyên liệu trong nước, tăng thuế du nhập ở mức cao đối với nguyên liệu xây dựng nhập khẩu". - Ths Lê Văn Khương nói.
Cũng theo ông trằn Ngọc Hà, giám đốc điều hành Tổng tổ chức Máy động lực và máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM), đầu tư cho sản xuất cơ khí đáp ứng được các đề xuất về công nghệ cao, thị trường... cần nguồn vốn đầu tư rất lớn và hiệu quả đầu tư không cao so với các ngành khác. thành ra, các đơn vị cũng rất cần có sự tương trợ mạnh và cụ thể của quốc gia để sớm được tiếp cận các công nghệ mới, tập trung đầu tư một cách đồng bộ các thiết bị hiện đại.
* Làm chủ công nghệ
Tổng doanh nghiệp Máy động lực và máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) cho hay, riêng đối với sản phẩm đúc, đây chính là khâu trung gian kết nối ngành công nghiệp luyện kim và công nghiệp cơ khí chế tạo. Tỷ trọng các sản phẩm ngành đúc có thể chiếm từ 40-70% giá trị trong chuỗi công nghệ chế tác các sản phẩm cơ khí. ngoại giả, một thực tế đáng buồn là ngành đúc Việt Nam hiện có khoảng 500 doanh nghiệp, cơ sở làm đúc nhưng chỉ có khoảng 10 công ty, cốt yếu là tổ chức nước ngoài đầu tư tại Việt Nam có công nghệ, thiết bị hiện đại.
Sau 15 năm, ngành cơ khí vẫn "chập chững" bước đi đầu. Ảnh minh họa: nai lưng Việt/TTXVN
san sớt về việc nâng cao công nghệ sản xuất các sản phẩm đúc, theo ông trần Ngọc Hà, giám đốc điều hành VEAM, chỉ bằng con đường chuyên nghiệp hoá, hiện đại hoá đầu tư các dây chuyền thiết bị có trình độ kỹ thuật, công nghệ hiện đại mới có thể sinh sản ra các sản phẩm có chất lượng cao, ổn định, giá thành cạnh tranh và không liên quan tới môi trường.
Đơn cử như tại VEAM, Tổng doanh nghiệp đã đầu tư hơn 230 tỷ đồng cho dây chuyền đúc hiện đại nhập khẩu từ Nhật Bản, giúp tổ chức đúc các thiết bị kỹ thuật phức tạp, chất lượng cao, đủ sức cạnh tranh và tham dự chuỗi cung ứng sản phẩm cho các đơn vị trong và ngoài nước.
"Thời gian tới, khi nhà nước kiên tâm thực hiện cơ khí trọng tâm, sẽ có thêm nhiều dự án đầu tư của nước ngoài được phê duyệt, ngành đúc sẽ có nhiều cơ hội tiếp nhận các công nghệ tiên tiến, tăng tỷ lệ nội địa hoá, chất lượng các chi tiết đúc". - ông è Ngọc Hà giãi tỏ.
thực tiễn bây chừ cũng cho thấy, đã và đang có rất nhiều loại sản phẩm đơn vị Việt Nam làm rất tốt như thiết bị cơ khí thuỷ công cho thuỷ điện, các chi tiết phi tiêu chuẩn cho công nghiệp xi măng, nhiệt điện, hoá dầu, chế tạo thân vỏ tàu, các bồn bể chứa cho các nhà máy đường...
Nông ngư cơ đang dần thay thế sức con người trong hoạt động nông nghiệp
Cùng quan điểm này, đối với các công ty cơ khí trong nước, Ths Lê Văn Khương cho rằng, để tồn tại và phát triển, công ty cơ khí phải tham dự chuỗi sản xuất chung toàn cầu. trước nhất, doanh nghiệp cơ khí có thể làm hàng gia công chế tạo cho nước ngoài. Sau đó học hỏi, tiếp cận dần và làm chủ công nghệ. chung cuộc phải tự mình chủ động sản xuất cung cấp cho các nhà lắp ráp và kinh doanh. Hội nhập TPP chính là cơ hội cho các doanh nghiệp cơ khí Việt Nam tiếp thụ công nghệ đương đại của nước ngoài.
tuy nhiên, cũng theo Ths. Lê Văn Khương, nhà nước cần quan tâm đến các đơn vị trong nước bằng việc giao các dự án, gói thầu mà công ty Việt Nam làm được hoặc liên danh, hợp tác với nhau để có năng lực tổng hợp. Đây là thời cơ để tổ chức cơ khí Việt Nam gia tăng lợi nhuận và khả năng công nghệ của mình. Trong khi thực hiện các gói thầu này thì đơn vị Việt Nam có thể thuê tư vấn nước ngoài làm trong thời đoạn đầu, sau đó hấp thu lại công nghệ trong các thời đoạn tiếp theo.../.